Üstad Eski Said döneminde siyasetle ilgilenmiş, Yeni Said döneminde ise kendini iman hizmetine adamıştır. Peki Eski Said döneminde siyasetle nasıl ilgilenmiş, yani hangi yönleri onu ilgilendirmiş, neden gazeteleri takip etmiş?..

Üstadımız aşağıdaki şartlar muvacehesinde siyasetle irtibatını kontrol etmiştir.

1. Eski Said ve saltanat dönemi yeni şahısların müessir olduğu dönem.

2. Meşrutiyetle güzel bir sisteme ve faydalı bir idareye geçilecek. Ancak buna isyan edenleri asgariye indirme hususunda fiilen ve kavlen ciddi olarak çalışma ve gayretlerde bulunmuştur.

3. Bir nur hissetmiş bunu idari ve siyasi âlemde zuhur edeceğine inanmış ve öyle davranmış.

4. Külliyat'la hamil ve vazifeli olduğu telkin edilmemiş idi.

5. Siyasetle ilgisi; siyaset için değildir. Memleketin maarif, zaruret ve ihtilaf gibi mühim meselelerini vazifeli ve yetkili insanlara anlatmış ve ikaz etmiştir. Yoksa makam ve mevki kazanıp istikbal hazırlama anlamında faaliyette bulunmamıştır.

6. Cumhuriyet döneminde ise; niyet ve maksatlara bakmış; onlar davasını ve derdini anlayamamış ve ciddi bir muhalefet görünce bütün himmetini hizmeti imaniyeye vermiş. Zaten kader de planlamasını böyle yapmıştır.

7. Artık siyaset bir riya, oyun, menfaat, yıkım, hile ve yalan mekanizması haline geldiğinden, böyle bir siyasetten Allah'a sığınmış ve onu şeytanla kardeş ilan etmiştir.

8. Hizmet-i imaniyesine ehl-i siyasetin mani olmaması için ve onları evhamlandırmamak açısından tamamen dünyalarından çekilmiş, gazetelerini okumamış ve talebelerine de politize olmamaları hususunda vasiyet etmiştir. “Siyaset topuzunu tutacak elimiz yok. Yüz elimiz de olsa ancak nura kafi gelir” ifadesiyle son noktayı da koymuştur.

Eski Said döneminde şartlar bir derece şahsen faydalı olabilmeyi mümkün kıldığından, idareyle ve memleketin ciddi meseleleriyle yakından alakadar olmuş. Her meselenin içine faydalı bir şekilde girmiştir.

Yeni Said döneminde ise; imkânlar elvermediğinden, bütün çalışma ve faaliyetini telifat, fikir ve maneviyat noktasında merkezleştirmiş siyaset ve idareden çok uzaklaşmıştır. 1950’den sonra demokrasinin tezahür ettiği dönem de ise; bir derece ehli idare ve siyasete faydalı nasihatlarda bulunmuştur. Onlara yol göstermiş. Ancak kendini, cemaatini ve davasını politize etmemiştir.

Makale Yazarı: 
Sorularla Risale