Bediüzzaman Said Nursi'ye beslediğimiz muhabbeti; kendisine kudsiyet verdiğimiz zannıyla eleştiriyorlar. Bunlara nasıl cevap verilebilir?

- Peygamberlere karşı hürmet ve muhabbet etmek İslam’ın emridir.

- Alimlere ve salihlere karşı hürmet ve muhabbet etmek İslam’ın emridir.

- Anne ve babaya karşı hürmet ve muhabbet etmek İslam’ın emridir.

- Yaşlılara karşı hürmet ve muhabbet etmek İslam’ın emridir.

- Din için mücadele edenlere karşı hürmet ve muhabbet etmek İslam’ın emridir.

- Hoca, öğretmen, usta, abla, ağabey vesairelere karşı hürmet ve muhabbet etmek İslam ahlakının bir gereğidir.

Bunlarla ilgili ayet ve hadislerden bazıları şöyledir:

“De ki bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? Bu gerçeği ancak akıl sahipleri düşünüp öğüt alır.” (Zümer, 39/9)

Ebû Mes’ûd Ukbe İbni Amr el–Bedrî el–Ensârî radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

“Cemaata Kur’an’ı en iyi bilen ve okuyanları imam olsun. Kur’an bilgisinde eşit iseler, sünneti en iyi bilen; eğer sünnet bilgisinde de denk olurlarsa, önce hicret etmiş olan; hicret etmekte de aynı iseler, yaşca en büyükleri imam olsun. Hâkim ve yetkili olduğu yerde kişiye, izni olmadıkça bir başkası imam olmaya kalkmasın. Hiç kimse, başkasının evinde, izni olmadıkça ev sahibinin özel yerine oturmasın.”(1)

Kur’anı iyi okuyup iyi anlamak, sünnet bilgisi, hicret ve yaşça büyük olmak gibi ölçüler imamlıktaki tercih sebepleridir. Demek ilim ve fazilet sahibi yaşlılara saygılı davranmak da bir fazilettir.

Ebû Yahyâ (veya Ebû Muhammed) Sehl İbni Ebû Hasme el–Ensârî radıyallahu anh şöyle dedi:

"Abdullah İbni Sehl ve Muhayyısa İbni Mes’ûd, sulh günlerinde Hayber’e gitmişlerdi. (İşlerini görmek için birbirlerinden) ayrıldılar. Neticede Muhayyısa, (buluşma yerine geldiğinde) Abdullah İbni Sehl’i kanlar içinde can çekişirken buldu. Onu defnetti ve sonra Medine’ye döndü." 

"(Abdullah’ın kardeşi) Abdurrahman İbni Sehl (durumu öğrenince yanına) Mes’ûd’un oğulları Muhayyısa ve Huvayyısa’yı da alarak Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem’e gitti. Oradakilerin yaşça en küçüğü olan Abdurrahman, olayı anlatmaya başladı. Bunun üzerine Hz. Peygamber:

“Sözü büyüğünüze bırak, sözü büyüğünüze bırak!” 

buyurdu. Abdurrahman sustu ve olayı ötekiler anlattı."(2)

"Câbir radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre, Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem, Uhud Gazvesi’nde şehid düşenleri her mezara iki kişi konacak şekilde toplattı ve sonra:

“Bunların hangisi daha çok Kur’an bilirdi?” 

diye sordu. Şehidlerden hangisi gösterilirse, önce onu kıbleden yana kordu."(3)

Görüldüğü gibi ilim her yerde öncelik ve saygı sebebidir. Kabre definde bile...

Ebû Mûsâ radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:

“Saçı–sakalı ağarmış Müslümana, aşırı gitmeyip ahkâmıyla amel etmekten kaçınmayan Kur’an hâfızına ve âdil hükümdara saygı göstermek, Allah Teâlâ’ya duyulan saygı ve ta’zimden ileri gelir.”(4)

Amr İbni Şuayb’ın, babası aracılığı ile dedesinden rivâyet ettiğine göre Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu.

“Küçüklerimize acımayan, büyüklerimizin (büyüklük) şerefini tanımayan bizden değildir.”(5)

İnsanların durumlarına göre tavır almak bir ayrımcılık ve iltimas değil; insanları seviyelerine göre değerlendirmektir.

İslam hukuku karşısında insanlar eşittirler. Beşeri ilişkilerde insanların sosyal durumlarına göre muamele görmesi normal karşılanır. Bir alime cahil gibi, bir çocuğa büyük gibi, bir yöneticiye bir şahıs gibi davranmak doğru olmaması yanı sıra hakaret bile sayılabilir.

Peygamberimiz (asm)'in elçilere, kavim ve kabilesi arasında mevki sahibi olanlara özel ikramlarda bulunduğu bilinmektedir. Bugün bizler bile kapımıza gelen bir dilenciye yaptığımız yardımla yakinen bildiğimiz bir fakire yaptığımız yardımın değişik olması da bu sebeptendir.

Bu gibi inceliklerden haberi olmayan bazı cahil takımının alim ve evliyalara karşı gösterilen saygı ve sevgiyi kudsiyet/masumiyet vermek olarak algılıyor. Oysa masumiyet ve ismet sıfatı sadece peygamberlere aittir. Onun dışındaki bütün insanlar hata edip yanılabilirler. "Said-i Nursi masum ve ismet sahibidir." diyen ya ahmaktır ya da yolunu şaşırmış bir sapkındır. Ama onu alim ve veli görüp ona saygı ve sevgi gösterenlere tan etmek de ayrı bir ahmaklık ve sapkınlık göstergesidir.

Allah’ım, büyük küçük bilmez, alim evliya tanımaz, bilenle bilmeyeni bir tutan, hatır gönül tanımaz sapkınların yolundan bizi koru. Âmin... 

Dipnotlar:

(1) bk. Müslim, Mesâcid, 290.

(2) bk.  Buhârî, Cizye 12, Edeb 89, Diyât 22; Müslim, Kasâme 1, 3, 6. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Diyât 8; Tirmizî, Diyât 4, 22; Nesâî, Kasâme 3, 4, 5; İbni Mâce, Diyet 28.

(3) bk.  Buhâri, Cenâiz 72, 75, 78, Meğâzî 26. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Cenâiz 27; Nesâî, Cenâiz 62; İbni Mâce, Cenâiz 28; Tirmizî, Cenâiz 31.

(4) bk. Ebû Dâvûd, Edeb 20.

(5) bk.  Ebû Dâvûd, Edeb 58; Tirmizî, Birr 15.

Makale Yazarı: 
Sorularlarisale.com